Autor: Grzegorz Bobola, arborysta, certyfikowany inspektor drzew, magister leśnictwa.Aktualizacja: październik 2026. Stan prawny: wrzesień 2026.
Kiedy grozi kara: wycinka drzew bez zgłoszenia i bez zezwolenia
Kara grozi za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia albo zezwolenia, przed upływem 14 dni na sprzeciw urzędu albo mimo sprzeciwu. Wynosi dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa.
| Za co | Kara |
|---|---|
| Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia | 2 × opłata |
| Usunięcie drzewa bez zgłoszenia albo przed upływem terminu na sprzeciw urzędu | 2 × opłata |
| Usunięcie drzewa mimo sprzeciwu urzędu | 2 × opłata |
| Usunięcie drzewa bez zgody posiadacza nieruchomości | 2 × opłata |
| Zniszczenie drzewa, w tym usunięcie ponad 50% korony | 2 × opłata |
| Uszkodzenie drzewa przy pracach w koronie, czyli usunięcie ponad 30% korony | 0,6 × opłata |
Podstawa: art. 88 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 13).
Karę wymierza wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Płaci ją posiadacz nieruchomości, a jeśli ktoś wyciął drzewo bez jego zgody, ten, kto to zrobił (art. 88 ust. 2). Termin zapłaty to 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
Osoba prywatna, która nie musi płacić opłaty za usunięcie drzewa, nie jest przez to zwolniona z kary: liczy się ją tak, jakby zwolnienia nie było (art. 89 ust. 1). Kiedy zgłoszenie jest w ogóle potrzebne, wyjaśnia poradnik wycinka drzew na działce.
Kara nie grozi za drzewa, które można usunąć bez zgody urzędu: te poniżej progu obwodu mierzonego 5 cm nad ziemią (80, 65 albo 50 cm, zależnie od gatunku) i drzewa owocowe poza zabytkami i terenami zieleni (art. 83f ust. 1 pkt 3 i 5). Na nieruchomościach wpisanych do rejestru zabytków obowiązuje od 3 czerwca 2026 r. osobna kara za usunięcie drzewa bez pozwolenia konserwatora (Dz.U. 2025 poz. 1673).
Kara za wycięcie drzewa: kalkulator w trzech krokach
Karę za wycięcie drzewa liczy się tak: obwód pnia na wysokości 130 cm razy stawka dla gatunku, razy dwa. Dla brzozy o obwodzie 90 cm to 90 × 25 zł × 2, czyli 4500 zł.
1.Obwód na 130 cm
Do opłaty i kary liczy się obwód pnia zmierzony na wysokości 130 cm, a nie 5 cm nad ziemią.
2.Stawka dla gatunku
Stawkę za centymetr bierze się z tabeli poniżej. Zależy od gatunku i od tego, czy obwód przekracza 100 cm.
3.Razy dwa
Obwód razy stawka daje opłatę. Kara za wycinkę bez zgody to dwukrotność tej kwoty.
| Grupa gatunków | Obwód do 100 cm | Obwód powyżej 100 cm |
|---|---|---|
| Topola, wierzba, klon jesionolistny, klon srebrzysty, kasztanowiec zwyczajny, robinia, platan | 12 zł/cm | 15 zł/cm |
| Brzoza, jesion, lipa, sosna, świerk, modrzew, olcha, orzech, wiąz, klon zwyczajny, jawor, dąb czerwony i pozostałe gatunki | 25 zł/cm | 30 zł/cm |
| Buk, dąb (poza czerwonym), grab, grusza, jabłoń, jarząb pospolity, magnolia, miłorząb | 55 zł/cm | 70 zł/cm |
| Cis, cyprysik, głóg, jałowiec, jodła koreańska, żywotnik zachodni | 170 zł/cm | 210 zł/cm |
Stawki z rozporządzenia Ministra Środowiska z 3 lipca 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 1330). Wybrane gatunki z każdej grupy.
| Drzewo | Opłata | Kara |
|---|---|---|
| Topola, obwód 120 cm | 120 × 15 zł = 1800 zł | 3600 zł |
| Brzoza, obwód 90 cm | 90 × 25 zł = 2250 zł | 4500 zł |
| Lipa, obwód 150 cm | 150 × 30 zł = 4500 zł | 9000 zł |
| Dąb szypułkowy, obwód 200 cm | 200 × 70 zł = 14 000 zł | 28 000 zł |
| Żywotnik zachodni (tuja), obwód 60 cm | 60 × 170 zł = 10 200 zł | 20 400 zł |
Ostatni wiersz pokazuje, dlaczego gatunek ma znaczenie. Żywotnik, cis i jałowiec mają najwyższą stawkę, więc niepozorne drzewo z ogrodu może kosztować więcej niż duża topola. Właściciele najczęściej mylą właśnie gatunki, dlatego przed wycinką warto przysłać nam zdjęcie liścia i kory.
Co podnosi, a co obniża karę
Karę podnosi o 50% wykarczowany pień i brak kłody, a obniża o 50% to, że drzewo było obumarłe, złamane albo wywrócone.
- Wykarczowany pień i brak kłody: urząd ustala dane w postępowaniu i podnosi karę o 50% (art. 89 ust. 3).
- Drzewo obumarłe, nierokujące szansy na przeżycie, złom albo wywrot: kara niższa o 50% (art. 89 ust. 6).
- Stan wyższej konieczności: kary się nie wymierza (art. 89 ust. 7).
- Raty: na wniosek złożony w ciągu 14 dni karę można rozłożyć na okres do 5 lat (art. 88 ust. 8).
- Osoba prywatna w trudnej sytuacji materialnej: urząd może umorzyć 50% kary (art. 89 ust. 11).
- Przedawnienie: postępowania nie wszczyna się, jeżeli od końca roku, w którym usunięto drzewo, minęło 5 lat (art. 89 ust. 10).
Na przykładzie lipy o obwodzie 150 cm: kara podstawowa to 9000 zł. Po wykarczowaniu pnia i wywiezieniu kłody rośnie do 13 500 zł. Za tę samą lipę, gdyby była obumarła, wyniosłaby 4500 zł.
Wykarczowanie pniaka po wycince bez zgody podnosi więc karę, zamiast ją ukryć.
Kara za zniszczenie korony
Karę nakłada się także za zbyt mocne cięcie. Usunięcie ponad 30% korony to uszkodzenie drzewa i 0,6 opłaty, a ponad 50% to zniszczenie drzewa i dwukrotność opłaty (art. 87a ust. 4 i 5, art. 89 ust. 1 i 2). Jeżeli zniszczone drzewo ma szansę przeżyć, termin zapłaty kary odracza się na 5 lat, a po tym czasie karę się umarza, o ile drzewo żyje (art. 88 ust. 4 i 6).
Dla lipy o obwodzie 150 cm uszkodzenie korony to 0,6 × 4500 zł, czyli 2700 zł. Do limitu 30% nie wlicza się gałęzi obumarłych i nadłamanych (art. 87a ust. 2 pkt 1), a przepisu nie stosuje się do drzew, których usunięcie nie wymaga zezwolenia (art. 87a ust. 6).
Tak kończy się ścinanie wierzchołków. Dlaczego go odmawiamy i co robimy zamiast: ogławianie drzew.
Uczciwa uwaga
Kara za wycięcie drzewa bez pozwolenia: jak jej uniknąć
Kary unika się, sprawdzając przed wycinką gatunek i obwód pnia 5 cm nad ziemią, a powyżej progu czekając na zgodę urzędu.
1.Zmierz i rozpoznaj gatunek
Obwód 5 cm nad ziemią i gatunek decydują, czy potrzebna jest zgoda. Właściciele najczęściej mylą gatunki.
2.Złóż zgłoszenie albo wniosek
Osoba prywatna: zgłoszenie wycinki drzewa. Firma i wspólnota: pozwolenie na wycinkę drzew.
3.Poczekaj na termin
Wycinka przed upływem 14 dni na sprzeciw urzędu też jest karana.
4.Zrób zdjęcia
Przed pracą dokumentujemy stan drzewa i korony. Przy wywrocie robimy zdjęcia, zanim go uprzątniemy.
Zgłoszenie dla osoby prywatnej jest bezpłatne, a urząd ma na nie łącznie do 5 tygodni: 21 dni na oględziny i 14 dni na sprzeciw. Po oględzinach jest 6 miesięcy na wycinkę. Pismo przygotujemy na życzenie za 500 zł, choć większość klientów składa je sama.
Drzewa, które wymaga zgody, bez niej nie wycinamy. Gdy formalności są załatwione, pracę w Krakowie i okolicy opisuje strona wycinka drzew Kraków, a całą procedurę przewodnik wycinka drzew.
Pytania
Co się stanie, jeśli wytnę drzewo bez zgłoszenia?
Niezgłoszona wycinka podlega karze administracyjnej. Kara to dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa (art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody).
Czy kara grozi za wycięcie uschniętego drzewa?
Tak, jeżeli drzewo wymagało zgłoszenia lub zezwolenia, ale kara jest niższa o 50% (art. 89 ust. 6).
Kto płaci karę: właściciel działki czy firma, która wycięła drzewo?
Posiadacz nieruchomości. Jeżeli drzewo usunięto bez jego zgody, płaci ten, kto to zrobił (art. 88 ust. 2).
Po ilu latach kara się przedawnia?
Postępowania nie wszczyna się, jeżeli od końca roku, w którym usunięto drzewo, minęło 5 lat (art. 89 ust. 10).
Jaka jest kara za wycięcie drzewa bez pozwolenia?
Kara za wycięcie drzewa bez pozwolenia to dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa (art. 89 ust. 1). Dla lipy o obwodzie 150 cm opłata wynosi 4500 zł, więc kara 9000 zł.
Jak obliczyć karę za wycięcie drzewa?
Karę za wycięcie drzewa oblicza się, mnożąc obwód pnia na wysokości 130 cm przez stawkę dla gatunku, a wynik przez dwa. Brzoza o obwodzie 90 cm: 90 × 25 zł × 2, czyli 4500 zł.
Kto nakłada karę za wycięcie drzewa?
Karę za wycięcie drzewa wymierza wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Termin zapłaty to 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
Czy karę za wycięcie drzewa można rozłożyć na raty?
Tak, karę za wycięcie drzewa można rozłożyć na raty na okres do 5 lat, na wniosek złożony w ciągu 14 dni (art. 88 ust. 8). Osobie prywatnej w trudnej sytuacji materialnej urząd może umorzyć 50% kary (art. 89 ust. 11).
Czy grozi kara za wycięcie drzewa owocowego?
Kara za wycięcie drzewa owocowego nie grozi, bo można je usunąć bez zgody urzędu (art. 83f ust. 1 pkt 5). Wyjątkiem są drzewa owocowe na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków i na terenach zieleni.

